Poznaj swojego wewnętrznego krytyka

Poznaj swojego wewnętrznego krytyka

Krytyk wewnętrzny jest w każdym z nas. Powstaje wtedy, gdy nawiązujemy nasze pierwsze interakcje z innymi ludźmi i otoczeniem. Krytyk sukcesywnie wzrasta, będąc dokarmianym i modelowanym poprzez opinie i uwagi otaczających nas osób, szczególnie tych ważnych.

swing-1350654_960_720

Możliwe, że kiedyś usłyszałeś: „Jak ty się ubrałeś, wyglądasz głupio!”, „Nieładnie się złościć na sąsiadkę”, „Fajnie, że dostałaś piątkę, ale dlaczego nie szóstkę?”, „Tylko nie przynieś mi wstydu”, „Brzydal, brzydal!”. A może pamiętasz coś innego? Ta lista nie podlega żadnym ograniczeniom. Wyznaczają ją osobiste doświadczenia każdego z nas. Być może, kiedy czytasz te krytyczne zdania, pomyślisz, że masz to już za sobą. Nie jesteś przecież już dzieckiem. Tylko dlaczego czasami, a może nawet często jesteś wobec siebie tak bardzo krytyczny? A może zdarza Ci się nie podejmować upragnionych działań z obawy przed byciem „niewystarczająco dobrym”? A może nie jesteś w stanie zaakceptować swojego wyglądu?

meadow-1370133_960_720

.
Jak działa krytyk?

.
Krytyk jest jak gąbka. Wchłania wszystkie negatywne opinie i uwagi z Twojego otoczenia. Szczególnie te z wczesnych lat Twojego życia. Zbiera i przechowuje je głęboko, w ciemnym, cichym miejscu, do którego niełatwo jest dotrzeć. To tam dojrzewają zasłyszane, niewygodne, a czasem bolesne uwagi i opinie na Twój temat. Dojrzewają do chwili, by krytyk mógł je ponownie wyrzucić na powierzchnię. Najczęściej robi to w sytuacjach, w których na czymś bardzo nam zależy, lub wtedy, gdy jesteś poddawany społecznej ocenie.

.

Główna funkcja krytyka

.
Być może na pierwszy rzut oka wyda Ci się to niedorzeczne, ale główną funkcją krytyka wewnętrznego jest chronienie Ciebie przed niepowodzeniami. Można powiedzieć, że swoją krytyką próbuje on wyprzedzić domniemaną krytykę innych. Krytykowi zależy na tym, abyś nie zaznał krzywdy, dlatego tak bardzo próbuje Cię ostrzegać przed zagrożeniem i odciągać od działań. W gruncie rzeczy zależy mu na tym, abyś był szczęśliwy. Niestety, jedyną metodę, jaką zna, jest krytyka, a jej efektem może być mur stojący pomiędzy Tobą a światem zewnętrznym.

.
W jaki sposób mogę pracować z krytykiem wewnętrznym?

woman-570883_960_720

.
Jeśli zaczniesz świadomie zauważać obecność swojego krytyka, to będzie to olbrzymi krok ku zmianie Twoich dotychczasowych relacji. Kiedy zdasz sobie sprawę, że możesz robić wszystko to, na czym Ci zależy, przy jednoczesnym przyzwoleniu krytykowi na to by się od czasu do czasu pojawiał, perspektywa może się znacznie zmienić. Nie chodzi o to, by dać mu się zbombardować krytyką, nie chodzi także o to, by uciekać od tego, co mówi. Chodzi o to, by zachować świadomość, że on istnieje, gdyż jest nieodłączną częścią Twojej osobowości. Praca nad akceptacją, zrozumieniem, a w końcu reagowaniem na obecność krytyka może stanowić źródło wzrostu poczucia własnej wartości, decyzyjności, samoświadomości, a także harmonii. Oto kilka kroków, które pozwolą Ci zmienić perspektywę postrzegania własnego krytyka oraz wypracować nowe sposoby reagowania:

.
Dostrzeż go. Zapisuj krytyczne zdania, które do Ciebie wypowiada. Prowadź własny dziennik uwag. W jakich sytuacjach najczęściej się pojawiają? Czy uwagi, które słyszysz, są wypowiadane po raz pierwszy, a może już znasz je na pamięć? Czy przypominają Ci słowa osoby, którą znasz/znałeś? Co czujesz w ciele, kiedy odzywa się krytyk?
Słuchaj reakcji swojego ciała. Nadejście krytyka może wiązać się z napięciem w ciele, spadkiem energii, zmęczeniem. Wsłuchuj się w reakcje swojego organizmu. Stosuj metody relaksacyjne, dbaj o dobrą formę fizyczną. Kiedy jesteś przemęczony, nadużywasz alkoholu czy innych używek praca z krytykiem staje się trudniejsza, a jego oddziaływanie silniejsze.
Podejmuj dialog z własnym krytykiem wewnętrznym. Zapisuj to, co krytyk do Ciebie mówi, a następnie zadawaj mu pytania lub po prostu odpowiadaj zgodnie z tym, co czujesz. Istotą podejmowania dialogu z krytykiem jest rozwijanie świadomości swojego własnego cienia. Może to wyglądać mniej więcej tak:

.
Krytyk: „Jesteś beznadziejny”
Ja: „Dlaczego tak uważasz?”
Krytyk: „Nie potrafisz znaleźć nowej pracy”
Ja: „Przecież się staram, wysyłam swój życiorys, chodzę na rozmowy, o co Ci chodzi?”
Krytyk: „Boję się, że sobie nie poradzisz”.

.
W tej sytuacji krytyk może wyrazić swoją obawę o Twoją przyszłość. Może okazać się, że pierwotny, atakujący komunikat niesie w rzeczywistości obawę o Twoje bezpieczeństwo i przyszłość. Istnieje jednak także taki wariant rozmowy, w którym zdania krytyka będą nacechowane tylko i wyłącznie negatywnymi emocjami:

.
Krytyk: „Jesteś beznadziejny”
Ja: „Dlaczego tak uważasz?”
Krytyk: „Jesteś idiotą, któremu nic w życiu nie wyszło!”
Ja: „Nie mam ochoty Cię słuchać!”

.
Jeśli po Twoich pytaniach zapada cisza bądź dalej pojawiają się komunikaty nacechowane silnymi, negatywnymi emocjami może to oznaczać, że nadejście krytyka nie niesie za sobą żadnych innych intencji poza obniżaniem poczucia Twojej własnej wartości. W takich sytuacjach jedynym wyjściem jest zaprzestanie dalszego dialogu. Pamiętaj, że to tylko Twoje myśli, a nie prawda o Tobie. Masz prawo do nieprzyjmowania opinii krytyka.

.
Poszukuj wsparcia. Nie bój się rozmawiać z innymi o swoich słabościach, każdy z nas ma swój cień. Mimo że intencje krytyka mogą być dobre, to czasami tak rozkręca się on w swoim zachowaniu, że może stać się źródłem długotrwałego cierpienia zarówno psychicznego, jak i fizycznego, a nawet depresji. Jeśli jego uwagi stają się silne, częste i obezwładniające, wówczas ciężko samemu zyskać dystans i zdrowy ogląd sytuacji. Dlatego tak istotne jest poznanie go, wypracowanie metod pracy z nim, a czasem sięganie po pomoc psychoterapeuty.

——————————

Bibliografia
Andreas S., Kontrolowanie wewnętrznego krytyk: Efektywne ćwiczenia praktyczne, Gliwice, Wydawnictwo Helion, 2013
Stone H., Stone S., Wewnętrzny Krytyk: Jak zamienić destrukcyjną krytykę w twórcze wsparcie, Łódź, Wydawnictwo Ravi, 2004
Źródło ikony wpisu: https://pixabay.com/pl/maska-halloween-torba-g%C5%82owy-ukryj-1027230/
Źródła obrazków:
https://pixabay.com/pl/huśtawka-grać-dzieciństwo-zabawa-1350654/
https://pixabay.com/pl/kobieta-szcz%C4%99%C5%9Bcie-sunrise-sylwetka-570883/
https://pixabay.com/pl/łąka-szczęście-taniec-sepia-1370133/
autorka wpisu: Olga Kamińska
2016-10-28T16:08:11+00:00 Październik 28th, 2016|Klub Rozwoju FKID Warszawa, Rozwój osobisty - artykuły|
//